પરિવર્તન એ જીવનનો નિયમ છે

આપણે બધા ભિખારીઓ છીએ.

આપણે જે કંઇ કરીએ, તેનું વળતર ઇચ્છીએ છીએ.

આપણે બધા વાણિયા છીએ. આપણી જિંદગીનો વેપાર કરીએ છીએ,

આપણે નીતિનો વેપાર કરીએ છીએ. આપણે ધર્મનો પણ વેપાર કરીએ છીએ. અરેરે!

આપણે પ્રેમનો પણ વેપાર કરીએ છીએ.

– સ્વામી વિવેકાનંદ

 

લોસ એન્જેલીસ શહેરમાં ઇ.સ. 1900ની ચોથી જાન્યુઆરીએ સ્વામી વિવેકાનંદે ‘કર્મ અને તેનું રહસ્ય’ એ વિષય પર એક વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું, જેમાં તેમણે ઉપરની વાત કરી હતી. આજે લગભગ સો વરસ પછી પણ માણસની વૃત્તિ આવી જ છે. એક હાથ સે દો, દૂજે હાથ સે લો, એ જીવનની ફિલસૂફી છે આજે. શા માટે? માન્યું કે મારી, તમારી, આપણી આસપાસ બધા જ લોકો સ્વાર્થી હશે. માન્યું કે અહીંયા દરેક જણ બીજાને ચૂસી લેવા, નીચોવી લેવા ટાંપીને બેઠો છે, પણ પરિવર્તન શું ખરેખર શક્ય નથી? શક્ય છે. દુનિયાની મહાન વ્યક્તિઓની જીવનગાથા પર એક દ્રષ્ટિપાત ફેરવીએ તો આ સત્ય સ્પષ્ટપણે સમજાય છે. જરૂર છે પોતાનાથી આ પરિવર્તનની પહેલ કરનાર માણસની. દરેક જણ એવું જ વિચારશે કે હું શા માટે પહેલો તો પછી પરિવર્તન આવશે ક્યારે? આપણે પરમ પરોપકારી ભલે ન બનીએ, વાંધો નહીં પણ આપણે કોઇના માટે થોડું ઘણું જતું કરી શકીએ તેમ છીએ. આવનારી પેઢીઓ જ્યારે આજની પેઢીના ઇતિહાસને વાંચે ત્યારે તેને માર્ગદર્શન મળી શકે તેવું એને કશુંક તો મળવું જોઇએ ને? આજથી, અત્યારથી એટલું નક્કી કરો કે તમારે તમારા પછીની પેઢી માટે કંઇક કરી જવું છે. વળતરની ખેવના રાખ્યા વિના કોઇકના ભલા માટે રોજ માત્ર એક કાર્ય કરવાનો નિશ્ચય કરો.

 

09/01/1998, શુક્રવારના રોજ મુંબઇ સમાચારમાં પ્રસિદ્ધ રણકાર, જેના લેખક સંજય વિ. શાહ છે. તેઓ આ કટાર કલ્પના જોશીના ઉપનામે લખતા હતા.