Blog Archives

સ્વાર્થ સંબંધોમાં અડચણ પેદા કરે છે.

બારણાં બંધ હું જ્યારે કરું છું

ચિત્તમાં રહ્યું કોક ત્યાં બોલી ઊઠે છે.

કોણ બહાર રહી ગયું?

– ઉમાશંકર જોશી

 

જોયું, આ જ તો મૂળ સમસ્યા છે. જે ઘડીએ નવા વિચારો, નવા પ્રવાહો, નવા પ્રયોગો, નવા સંબંધો માટે અણગમો જાગે ત્યારે સમજી જાવ કે તમારી ગાડી ખોટે પાટે ચડી ગઇ છે. આજના યુગમાં વિશ્વાસ, લાગણી અને સંબંધનું મૂલ્ય માટીનાં ઢેફાંથી ઓછું છે. સ્વાર્થ વિના, અંગત લાભ વિના કોઇ કોઇનું કામ કરે જ નહીં એવી માન્યતા દરેકના મનમાં ઘર કરી ગઇ છે. કારણ સ્પષ્ટ છેઃ આપણે પોતે કોઇનું કશું જ કામ નિઃસ્વાર્થ ભાવે કરતા નથી. દૃષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ અને આજે બધાની દૃષ્ટિમાં ખોટ છે. બહારના તો ઠીક, પોતના પરિવારના સભ્યો પર પણ વિશ્વાસ નથી રાખતા આપણે. ક્યાંકથી પરિવર્તનનો પવન ફૂંકાય, કાશ. ક્યાંકથી કોઇકના હૃદયમાં રામ વસે, કાશ. પોતપોતાના અંગત જીવનમાં નખશિખ ડૂબી ગયેલા આજના માણસના ચિત્તમાંથી જે દિવસે કોણ બહાર રહી ગયુંનો પ્રશ્ન ફૂટશે એ દિવસથી કદાચ આ દુનિયા જીવવા જેવી થવા માડંશે. બધાએ બારણાં બંધ કરી રાખ્યાં છે. મનનાં બારણાં, મગજનાં બારણાં અને સત્ય કોઇને સમજાયું નથી કે આજના સ્વાર્થી, સ્વકેન્દ્રી, વિશ્વ અને દૃષ્ટિમાન ન થતા સ્વપ્નશીલ, સુંદર વિશ્વ વચ્ચે સ્વાર્થરૂપી અવિશ્વાસરૂપી આ કડી જ નડતર છે.

 

14/01/1998 શુક્રવારના રોજ મુંબઇ સમાચારમાં પ્રસિદ્ધ રણકાર, જેના લેખક સંજય વિ. શાહ છે. તેઓ આ કટાર કલ્પના જોશીના ઉપનામે લખતા હતા.

ડર અને ભય ગયા તો અડીખમ ઊભા રહેશો

રસ્તે ચાલતાં ચાલતાં તમને ઠોકર લાગી. તમારું હૃદય એક ધબકારો ચૂકી ગયું. શા માટે? તમે કહેશો, નાના-મોટા અકસ્માતના ભયથી. ખોટી વાત. તમારા હૃદયના ધબકારાનો તાલ ખરેખર તો એટલા માટે ખોરવાઇ ગયો કે તમારી આજુબાજુ પ્રસરેલી સેંકડો આંખોએ તમને જોયા અને એમાં તમને તમારી હાંસી દેખાઇ. માણસને સૌથી વધુ ચિંતા પોતાની નહીં પણ લોકો શું વિચારશે એની જ હોય છે.  પાંચ-પંદર કે પાંચસો-હજાર જણ વચ્ચેથી પસાર થતાં ઠોકર લાગે કે કેળાની છાલ પરથી પગ લપસી પડે ત્યારે પણ આપણા મનમાં સૌપ્રથમ એક જ વિચાર આવેઃ હાય હાય, આ બધા લોકો મારા પર હસ્યા. યાદ રાખો, બહુ ક્ષુલ્લક જણાતો તમારો આ ભય કે તમારી આ લઘુતાગ્રંથિ ખરેખર તો તમારી નબળાઇનો આયનો છે. ઠોકર કોને નથી લાગતી? લપસતું કોણ નથી? તો પછી ભલા આ ખોટો હાઉ શા માટે? બીજાઓની ચિંતાના ભારને ખંખેરવાની શરૂઆત કરવા એક પ્રયોગ કરવા જેવો છે. હવે પછી જ્યારે પણ ઠોકર લાગે કે લપસી પડાય ત્યારે તમારે પ્રયત્નપૂર્વક તમારી આ નકામી લજ્જાને દબાવી દેવાની, મારી નાખવાની, ધીમે ધીમે તમે આવા થડકારાથી મુક્ત થઇ જશો. પાશેરાની એ પહેલી પૂણી, ત્યાર પછી તમારે નિશ્ચય કરવાનો કે જીવનમાં ગમે તેવી ચડતી પડતી આવે, મારી જાત પરનો, વિશ્વાસ હું નહીં ખોઉં, કમસે કમ દુનિયાની બીકે તો નહીં જ નહીં. જો તમે નિષ્ફળ ગયા તો ગુમાવાનું કશું નથી. પણ જો તમે સફળ થયા તો તમારી અંદર વિશ્વાસનું જે સિંચન થશે એ અકલ્પનીય હશે. પછી કેળાની છાલ કે સીડી કે રસ્તા વચ્ચેનો ખાડો તો ઠીક, જીવનની કોઇપણ સમસ્યા તમને ડગાવી શકશે નહીં, ડરાવી શકશે નહીં.

 

21/01/1998 બુધવારના રોજ મુંબઇ સમાચારમાં પ્રસિદ્ધ રણકાર, જેના લેખક સંજય વિ. શાહ છે. તેઓ આ કટાર કલ્પના જોશીના ઉપનામે લખતા હતા.

Right Column Widgets

Welcome to the Right Column for the Evening Shade theme. You can put a variety of widgets in this location and to manage where they are published in your site, you can download the Widget logic plugin.